St. Nicholas Noel Baba Santa Claus Санта-Клаус
2 Haziran 2013 Pazar
Santa Claus
Santa Claus, also known as Saint Nicholas, Father Christmas and simply "Santa", is a figure with legendary, mythical, historical and folkloric origins who, in many western cultures, is said to bring gifts to the homes of the good children on the night before Christmas, December 24. The modern figure of Santa Claus was derived from the Dutch figure of Sinterklaas, which, in turn, was part of its basis in hagiographical tales concerning the historical figure of Christian bishop and gift giver Saint Nicholas. During the Christianization of Germanic Europe, this figure may have absorbed elements of the god Odin, who was associated with the pre-Christian midwinter event of Yule and led the Wild Hunt, a ghostly procession through the sky.
Father Christmas dates back as far as 16th century in England during the reign of Henry VIII, when he was pictured as a large man in green or scarlet robes lined with fur. He typified the spirit of good cheer at Christmas, bringing peace, joy, good food and wine and revelry. As England no longer kept the feast day of Saint Nicholas on December 6, the Father Christmas celebration was moved to December 25 to coincide with Christmas Day. The Victorian revival of Christmas included Father Christmas as the emblem of 'good cheer'. His physical appearance was variable, with one famous image being John Leech's illustration of the "Ghost of Christmas Present" in Charles Dickens's festive classic A Christmas Carol (1843), as a great genial man in a green coat lined with fur who takes Scrooge through the bustling streets of London on the current Christmas morning, sprinkling the essence of Christmas onto the happy populace.
Санта-Клаус
Санта-Клаус
Прообразом Санта-Клауса является общехристианский святой Николай Мирликийский (Санта — «святой», Клаус — «Николай»), известный своей благотворительностью — помощью в виде тайных подарков бедным людям, имеющим детей. Первоначально 6 декабря, в день святого Николая по церковному календарю, в странах Европы было принято дарить детям подарки от его имени. Однако в период Реформации, когда не одобрялось почитание святых, в Германии и сопредельных странах персонажем, который раздаёт подарки, стал младенец Христос, а день их вручения был перенесён с 6 на 24 декабря, то есть на время рождественских ярмарок. В период Контрреформации подарки детям снова стали вручаться от имени святого Николая, однако теперь это происходило уже в конце декабря, на Рождество. Но в некоторых европейских странах ещё остаются в силе более старые традиции. Так, в Нидерландах, где имя святого Николая произносят как Синтерклаас, малыши могут получать подарки от его имени и на 5 декабря, и на Рождество.
Именно благодаря голландским колонистам, основавшим в 1650-х годах поселение Новый Амстердам, ныне превратившееся в город Нью-Йорк, образ святого Николая попал на североамериканский континент. При этом необходимо отметить, что английские пуритане, осваивавшие Северную Америку, Рождество не отмечали.
В 1809 году в свет вышла «История Нью-Йорка» американского писателя Вашингтона Ирвинга, в котором тот рассказывал о временах голландского правления, упомянув и обычай чествования святого Николая в Новом Амстердаме.
Санта-Клаус на рисунке Томаса Наста (1881). Поэт Клемент Кларк Мур и художник Т. Наст оказали сильное влияние на современные представления об этом персонаже
В развитие истории Ирвинга в 1823 году Клемент Кларк Мур выпустил в свет поэму «Ночь перед Рождеством, или визит Святого Николая», в которой рассказал о Санта-Клаусе — сказочном персонаже, дарящем детям подарки. Эта поэма, ставшая очень популярной, была переиздана в 1844 году. В документальной программе «Легенды Санты», вышедшей в 2000-х годах на американском телеканале History Channel, утверждалось: «Благодаря перу Клемента Мура Святой Николай превратился в Санта-Клауса» и «к 1840-му году практически все американцы знали, кто такой Санта-Клаус. Этого забавного старика подарил нам Клемент Мур». В этом же стихотворении впервые упоминаются восемь из классической девятки оленей Санта-Клауса.
В 1863 году знаменитый американский художник Томас Наст, работавший в журнале Harper’s Weekly, использовал персонаж Санта-Клауса, нарисованный по мотивам книги Клемента Кларка Мура, в серии своих политических карикатур — в виде героя, дарящего подарки. Персонаж приобрёл популярность, и позднее Наст выпустил множество забавных рисунков для детей с весёлыми сценками из жизни Санта-Клауса — в журнале «Харпер Уикли» и других изданиях. В своих рисунках Наст придумал и подробно живописал быт Санты.
Художник впервые упомянул о том, что Санта живёт на Северном полюсе и ведёт специальную книгу, куда записывает хорошие и плохие поступки детей. По рисункам Наста можно проследить постепенную трансформацию облика Санты: от толстого пожилого эльфа в меховом костюме к более реалистичному и веселому персонажу в полушубке. Как указывает телеканал History Channel, «Наст срисовал Санта-Клауса с себя». Художник был упитанным человеком небольшого роста, с большими усами и широкой бородой.
Необходимо отметить, что первоначально полушубок Санты на рисунках Наста был коричневого цвета, однако почти сразу, в процессе выхода новых рисунков, стал приобретать красноватый оттенок. Красный цвет полушубка Санты не несёт никакой смысловой нагрузки, — отмечает History Channel в своем исследовании «Легенды Санты».
Санта-Клаус, нарисованный Х. Сандбломом для рекламной кампании «Кока-колы»
В 1931 году компания «Кока-кола» запустила рекламную кампанию для увеличения продаж прохладительных напитков в зимнее время. При этом она предложила более современный облик Санты, разработанный Хэддоном Сандбломом. Именно этому живописцу принадлежит заслуга создания образа обаятельного Санта-Клауса, узнаваемого и очень популярного во всём мире. Его изображения стали самыми удачными из тех, что были представлены ранее многими художниками под влиянием поэмы Клемента Кларка Мура и рисунков Томаса Наста.
Санта-Клаус в виде эльфа на обложке журнала «Пак» (Puck), 1904
Костюм Санты в трактовке Сандблома был красным, с белой опушкой из меха. Но приоритет в использовании такого сочетания цветов в одежде сказочного персонажа вовсе не принадлежит компании «Кока-Кола»: гораздо раньше Санта, одетый подобным образом, появился на нескольких обложках юмористического журнала «Пак» (Puck)[en] (1902, 1904 и 1905 годы) и на плакатах, рекламирующих напитки компании White Rock Beverages[en] (1915 и 1920-е годы).
Άι Βασίλης
Άι Βασίλης
Ο Άι Βασίλης αποτελεί σήμερα μια διεθνή λαογραφική μορφή η οποία διανέμει δώρα σε παιδιά και ενηλίκους που υπήρξαν "καλοί" κατά τη διάρκεια του χρόνου. Είναι κυρίαρχο πρόσωπο του εορτασμού της Πρωτοχρονιάς και των Χριστουγέννων. Η γνωστή παρουσία του με κόκκινη στολή, λευκή γενειάδα,τα γυαλιά του, πάντα χαμογελαστός με το σάκο με τα δώρα, πάνω σε έλκηθρο που το σέρνουν ζωηρά ελάφια ή τάρανδοι αποτελεί σήμερα σε παγκόσμια κλίμακα τον πλέον αγαπημένο ήρωα των παιδιών τις ημέρες αυτών των εορτών ακόμη και σε χώρες μη Xριστιανικές.
Είναι ακριβώς ο ίδιος ο Σάντα Κλάους" των Άγγλων, ο "Περ Νοέλ" των Γάλλων, ο "Σίντερ-Κλάας" των Ολλανδών, ο "Βάιναχτσμαν" των Γερμανών, ο "Λαμ-Κουνγκ-Κουνγκ" (= ο Καλός γερο-πατέρας) των Κινέζων, ο "Χοτέισο" των Ιαπώνων.
Η σημερινή μορφή του Άι Βασίλη έγινε δημοφιλής με το ποίημα «A Visit from St. Nicholas»(Μια επίσκεψη από τον Άγιο Νικόλαο) που δημοσιεύτηκε το 1823. Η οπτικοποιημένη εκδοχή πρωτοεμφανίστηκε στο περιοδικό Harper’s Weekly το 1863. Συμμετοχή στην δημοφιλία είχε και το παιδικό βιβλίο The Life and Adventures of Santa Claus του 1902. Η White Rock Beverages ήταν μια εταιρία αναψυκτικών που τον χρησιμοποίησε το 1915 για να πουλήσει μεταλικό νερό, και το 1923 τζίντζερ-έηλ. Το 1931 η γνωστή αμερικάνικη εταιρεία αναψυκτικών Coca-Cola παρουσίασε τον Αϊ-Βασίλη με πρωτοχρονιάτικα δώρα τα προϊόντα της εταιρείας στα χρώματα βεβαίως εκείνης. Η διαφήμιση αυτή δεν υπήρξε εμπορικά τόσο επιτυχής που έμελλε να γίνει σήμα δημοτικότητάς της ανά τον κόσμο. Η μακρόχρονη χρήση του σε διαφημίσεις της Coca-Cola παγίωσε την εμφάνισή του και ειδικά τα κόκκινα ρούχα, αλλά οπωσδήποτε δεν ήταν δική της εφεύρεση.
Για τους Ορθόδοξους χριστιανούς ο Άγιος Βασίλης είναι ο Μέγας Βασίλειος, ο οποίος έζησε στη Καππαδοκία που αφιέρωσε σχεδόν όλη του τη ζωή στη βοήθεια προς τον συνάνθρωπο και που θεωρείται στη παγκόσμια ιστορία ως ο εμπνευστής αλλά και πρώτος δημιουργός της οργανωμένης φιλανθρωπίας. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Μέγας Βασίλειος ήταν ψηλόλιγνος, με μαύρα μάτια και γένια. Ακόμη και ο Άγιος Νικόλαος στην Ορθόδοξη παράδοση αγιογραφείται ως ισχνός ασπρογένης γέροντας. Ο Μέγας Βασίλειος πέθανε την 1 Ιανουαρίου του 379. Αυτή η ημερομηνία, ημέρα θανάτου του, διατηρούμενη στη παράδοση, θεωρήθηκε (πρώτα) απ΄ όλους χριστιανικούς λαούς ότι φέρνει ευλογία και καλή τύχη στη νέα χρονιά. Τα κάλαντα Πρωτοχρονιάς πέρα από τα παινέματα κύριο πρόσωπο είναι ακριβώς ο Μέγας Βασίλειος για το έργο του οποίου γίνεται υπενθύμιση στον σπιτονοικοκύρη ώστε να επαναλάβει επ΄ ωφελεία βεβαίως των παιδιών που ψάλλουν αυτά.
Στη Δύση το πρόσωπο του Αγίου Βασιλείου έχει ταυτιστεί με την ιστορία του Αγίου Νικολάου που φημιζόταν για τη γενναιοδωρία του. Στην ιστορία του Αγίου Νικολάου οι βόρειοι λαοί έχουν προσθέσει στοιχεία των δικών τους παραδόσεων (τάρανδοι, έλκηθρο, άστρο του Βορρά, μεγάλες κάλτσες κλπ) μια κουλτούρα που τον συνοδεύει μέχρι και σήμερα. Στα ελληνικά δεδομένα η μετατροπή αυτή φαίνεται να πέρασε περίπου στη δεκαετία του 1950-1960, κυρίως στον αστικό πληθυσμό από τους "συγγενείς" μετανάστες που με τις ευχητήριες κάρτες τους εισήγαγαν τον "Δυτικό" Άϊ-Βασίλη.
Noel Baba
Noel Baba
Noel Baba birçok dilde, aziz, Nikola, Klaus, Noel ve baba sözcüklerinin türevlerinden oluşturulmuş isimlerle anılır: Santa Claus, Papa Noel vs. Bunun haricinde bazı Avrupa ve Latin Amerika ülkelerinde kullanılan Kris Kringle ismi, ilk kez Martin Luther tarafından kullanılan Almanca Christkind (Çocuk Mesih) adının yozlaşmış halidir. Bu isim Noel Baba'nın yerini alması için o dönemin tutucu Katolik çevreleri tarafından benimsenirken, Protestan Kiliseleri daha laik bir isim olan Noel Baba ve türevlerini benimsemişlerdir.
Noel Baba efsanesi ve 6 Aralık'ta çocuklara şekerleme ile hediye verilmesi geleneğinin, Piskopos Nikola'yı konu alan Hollanda efsanesi Sinterklaas'a dayandığı kabul edilir. Bu efsane ilk kez Hollandalı göçmenler vasıtasıyla Amerika'daki New Amsterdam'a (günümüz New York City'si) ulaşmıştır.
Piskopos Nikola (Bari'li Nikola ya da Myra'lı Nikola olarak da bilinir), Likya'nın Myra yöresinde (günümüzde Demre) yaşamış bir 4. yüzyıl Hristiyan azîzidir. Yunanistan'ın, Rusya'nın, çocukların ve denizcilerin azizidir. 6 Aralık, Aziz Nikola Günü olarak kutlanır. 6 Aralık tarihinde bir çok ülkede çocuklara hediyeler verilir.
Nikola'nın varlığını destekleyen tarihi bir doküman mevcut değildir. Antik Likya'nın liman kenti Patara'da doğduğu kabul edilir. Gençliğinde Filistin ve Mısır'ı dolaştı. Likya'ya döndükten sonra Myra piskoposu oldu. Roma İmparatoru Diocletian döneminde Hristiyanların gördüğü zulüm esnasında tutuklandı. İmparator Büyük Konstantin döneminde serbest bırakıldı ve 325 yılındaki İznik Konsili'ne katıldı. Öldükten sonra Myra'daki kilisesinin mezarlığına gömüldü. 6. yy'a gelindiğinde türbesinin ünü bayağı yayılmıştı. 1087 yılında İtalyan denizciler ya da tüccarlar kemiklerini İtalya'nın Bari kentine götürdüler. Bu nakil, Nikola'nın Avrupa'daki ününü büyük oranda artırdı ve Bari bir hac merkezi haline geldi. Nikola'nın kemikleri bugün Bari'deki 11. yy yapımı Aziz Nikola Bazilikası'ndadır.
Günümüzdeki Noel Baba imajı, karikatürist Thomas Nast'ın 1863 yılında Harper's Weekly dergisinde yayınlanan çizimlerine dayanır. Nast'ın çizimleri ise 1822'de Amerikalı şair Clement Clarke Moore'un yazdığı kabul edilen ve ölümünden sonra kendisine atfedilen, "A Visit from Saint Nicholas" (Aziz Nikola'nın Ziyareti) ya da "Twas the Night Before Christmas" (Noel'den Önceki Geceydi) olarak bilinen şiirden esinlenmiştir.
Popüler Noel Baba imajı, çizer Haddon Sundblum'un, 1931 yılından itibaren Coca-Cola şirketi için hazırladığı çizimlerle son halini almıştır. Sundblum'un Noel Baba'sı, şişman, beyaz sakallı, uçları beyaz kürklü kırmızı bir kıyafet giyen, siyah kemerli, siyah çizmeli, yumuşak kırmızı şapkalıydı.
320 yılından önce Cermen kültüründe mevcut olan yılbaşında hediye verilmesi, İskandinav Mitolojisi'ndeki tanrı Odin'e dayanır. Odin'in uçan atı Sleipnir için çocuklar patiklerinin içine havuç ve şeker koyup duvara (ya da kapıya) asarlar. Odin de bu iyiliği karşılığında çocuklara hediyeler, tatlılar, ve şekerlemeler verir.
Noel Baba birçok dilde, aziz, Nikola, Klaus, Noel ve baba sözcüklerinin türevlerinden oluşturulmuş isimlerle anılır: Santa Claus, Papa Noel vs. Bunun haricinde bazı Avrupa ve Latin Amerika ülkelerinde kullanılan Kris Kringle ismi, ilk kez Martin Luther tarafından kullanılan Almanca Christkind (Çocuk Mesih) adının yozlaşmış halidir. Bu isim Noel Baba'nın yerini alması için o dönemin tutucu Katolik çevreleri tarafından benimsenirken, Protestan Kiliseleri daha laik bir isim olan Noel Baba ve türevlerini benimsemişlerdir.
Noel Baba efsanesi ve 6 Aralık'ta çocuklara şekerleme ile hediye verilmesi geleneğinin, Piskopos Nikola'yı konu alan Hollanda efsanesi Sinterklaas'a dayandığı kabul edilir. Bu efsane ilk kez Hollandalı göçmenler vasıtasıyla Amerika'daki New Amsterdam'a (günümüz New York City'si) ulaşmıştır.
Piskopos Nikola (Bari'li Nikola ya da Myra'lı Nikola olarak da bilinir), Likya'nın Myra yöresinde (günümüzde Demre) yaşamış bir 4. yüzyıl Hristiyan azîzidir. Yunanistan'ın, Rusya'nın, çocukların ve denizcilerin azizidir. 6 Aralık, Aziz Nikola Günü olarak kutlanır. 6 Aralık tarihinde bir çok ülkede çocuklara hediyeler verilir.
Nikola'nın varlığını destekleyen tarihi bir doküman mevcut değildir. Antik Likya'nın liman kenti Patara'da doğduğu kabul edilir. Gençliğinde Filistin ve Mısır'ı dolaştı. Likya'ya döndükten sonra Myra piskoposu oldu. Roma İmparatoru Diocletian döneminde Hristiyanların gördüğü zulüm esnasında tutuklandı. İmparator Büyük Konstantin döneminde serbest bırakıldı ve 325 yılındaki İznik Konsili'ne katıldı. Öldükten sonra Myra'daki kilisesinin mezarlığına gömüldü. 6. yy'a gelindiğinde türbesinin ünü bayağı yayılmıştı. 1087 yılında İtalyan denizciler ya da tüccarlar kemiklerini İtalya'nın Bari kentine götürdüler. Bu nakil, Nikola'nın Avrupa'daki ününü büyük oranda artırdı ve Bari bir hac merkezi haline geldi. Nikola'nın kemikleri bugün Bari'deki 11. yy yapımı Aziz Nikola Bazilikası'ndadır.
Günümüzdeki Noel Baba imajı, karikatürist Thomas Nast'ın 1863 yılında Harper's Weekly dergisinde yayınlanan çizimlerine dayanır. Nast'ın çizimleri ise 1822'de Amerikalı şair Clement Clarke Moore'un yazdığı kabul edilen ve ölümünden sonra kendisine atfedilen, "A Visit from Saint Nicholas" (Aziz Nikola'nın Ziyareti) ya da "Twas the Night Before Christmas" (Noel'den Önceki Geceydi) olarak bilinen şiirden esinlenmiştir.
Popüler Noel Baba imajı, çizer Haddon Sundblum'un, 1931 yılından itibaren Coca-Cola şirketi için hazırladığı çizimlerle son halini almıştır. Sundblum'un Noel Baba'sı, şişman, beyaz sakallı, uçları beyaz kürklü kırmızı bir kıyafet giyen, siyah kemerli, siyah çizmeli, yumuşak kırmızı şapkalıydı.
320 yılından önce Cermen kültüründe mevcut olan yılbaşında hediye verilmesi, İskandinav Mitolojisi'ndeki tanrı Odin'e dayanır. Odin'in uçan atı Sleipnir için çocuklar patiklerinin içine havuç ve şeker koyup duvara (ya da kapıya) asarlar. Odin de bu iyiliği karşılığında çocuklara hediyeler, tatlılar, ve şekerlemeler verir.
Kaydol:
Yorumlar (Atom)